Je hoort verschillende aantallen over Gaza en het is logisch dat je je afvraagt wat nu klopt. In gewone tijden is het tellen van inwoners al een precies werkje, in een conflictgebied wordt dat nog lastiger. In dit artikel krijg je een helder en eerlijk overzicht van de meest recente schattingen, waarom cijfers uiteenlopen en wat demografen doen om toch tot een betrouwbare bandbreedte te komen. Je leest ook hoe de bevolking is opgebouwd, hoe dichtbevolkt Gaza is en welke ontwikkelingen je in de komende tijd kunt verwachten.
Het korte antwoord
In 2025 wonen naar schatting tussen de 2,1 en 2,2 miljoen mensen in Gaza. Het verschil tussen die twee waarden hangt samen met de bron en met de vraag of vermisten, migratie en niet geregistreerde overlijdens worden meegeteld. In 2023 lag het officiële cijfer rond 2,2 miljoen. Sinds oktober 2023 is de bevolking afgenomen door een combinatie van sterfte, vertrek van een deel van de inwoners en het achterwege blijven van terugkeer. Recente ramingen plaatsen de huidige stand rond 2,1 miljoen, met een foutmarge die in oorlogsomstandigheden onvermijdelijk is.
Wat bedoelen we precies met Gaza
Met Gaza of de Gazastrook doelen we op het kustgebied aan de oostelijke Middellandse Zee met een oppervlakte van ongeveer 365 vierkante kilometer. De grootste stedelijke gebieden zijn Gaza Stad, Khan Younis en Rafah. De kustlijn is circa veertig kilometer lang. Het gebied grenst aan Israël en Egypte en staat al jaren onder zeer strenge grenscontrole. Inwoners zijn voor vertrek en aankomst vrijwel volledig afhankelijk van enkele zwaar gereguleerde grensovergangen.
Waar komen de inwonersaantallen vandaan
Belangrijkste bronnen
Voor bevolkingscijfers in Gaza gebruiken onderzoekers doorgaans drie pijlers. Ten eerste de registraties van het Palestijns Centraal Bureau voor de Statistiek. Ten tweede gegevens en hulpregistraties van VN organisaties zoals UNRWA en OCHA. Ten derde hospitalen, mortuaria en gemeentelijke lijsten die overlijdens en vermisten bijhouden. Daarnaast zijn er periodieke analyses van onafhankelijke onderzoeksgroepen en academische studies die de verschillende lijsten combineren en corrigeren.
Waarom cijfers uiteenlopen
Het is normaal dat bevolkingscijfers in conflictgebieden uiteenlopen. Oorzaken zijn onderbrekingen van burgerlijke registraties, infrastructuurschade, beperkte toegang tot bepaalde gebieden en het feit dat niet alle overlijdens en geboorten onmiddellijk of publiekelijk worden gedocumenteerd. Bovendien gaan bronnen verschillend om met begrippen als vermist, ontheemd, tijdelijk afwezig of emigrant. Wie de cijfers leest, moet steeds nagaan welke definitie een bron hanteert.
Hoeveel mensen wonen er nu in Gaza
De meest praktische manier om het huidige inwonertal te benaderen is een eenvoudige demografische balans. Start met de meest recente betrouwbare stand, voeg geboorten toe, trek geregistreerde overlijdens af en corrigeer voor vertrek en eventueel beperkte instroom. De stand van 2023 was ruim 2,2 miljoen. In 2024 en 2025 is er sprake van een demografische schok met hoge sterfte, beperkte uitreis via Egypte en Israël en een geboortecijfer dat onder druk staat door de humanitaire situatie. De uitkomst is een bandbreedte, geen exact getal. Op basis van de best beschikbare open bronnen is 2,1 miljoen een realistische middenwaarde met een bovengrens in de buurt van de stand van 2023 en een ondergrens die enkele tienduizenden lager kan liggen.
Bevolkingsdichtheid en ruimtelijke spreiding
Gaza is een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld, met gemiddeld meer dan 6 duizend inwoners per vierkante kilometer. De dichtheid is het hoogst in de stedelijke zones van Gaza Stad en Khan Younis. Voor de oorlog woonde het merendeel in aaneengesloten stedelijke wijken. Door grootschalige verplaatsingen en schade aan gebouwen is de spreiding tijdelijk veranderd. In het noorden is een groot deel van de bebouwing beschadigd of vernietigd, terwijl in het zuiden en midden veel mensen in schuilplaatsen en tenten verblijven. Dit verandert de feitelijke woondichtheid per wijk zonder dat het totale inwonertal even hard meebeweegt.
Bevolkingssamenstelling
Leeftijdsopbouw
De bevolking van Gaza is jong. Ongeveer de helft is jonger dan achttien jaar. De mediane leeftijd ligt daardoor aanzienlijk lager dan in Europa. Deze jeugdige opbouw heeft grote gevolgen voor onderwijs, gezondheidszorg en voedselvoorziening, zeker wanneer infrastructuur onder druk staat.
Vluchtelingenachtergrond
Een zeer groot deel van de inwoners heeft een vluchtelingenachtergrond en staat geregistreerd bij UNRWA. Veel families wonen al generaties in wat zijn uitgegroeid tot volwaardige stadswijken die ooit als kampen begonnen. Deze achtergrond werkt door in het sociale vangnet, de toegang tot basisvoorzieningen en de manier waarop hulp wordt gedistribueerd.
Impact van het recente conflict op de demografie
Vanaf oktober 2023 is de humanitaire en demografische situatie sterk verslechterd. Grote aantallen inwoners raakten ontheemd. Berichten over slachtoffers en vermisten lopen uiteen, maar ze bevestigen allemaal dat er in korte tijd zeer veel mensen zijn omgekomen en dat een deel van de bevolking Gaza heeft verlaten, vooral via Egypte in perioden dat de grens open was. De totale bevolking is hierdoor gekrompen ten opzichte van 2023. De omvang van die krimp hangt af van welke lijsten en tijdstippen men kiest en of vermisten worden meegeteld.
Schade aan bebouwing en infrastructuur
Satellietanalyses laten zien dat een aanzienlijk aandeel van de gebouwen is beschadigd of verwoest. Vooral in het noorden zijn hele wijken zwaar getroffen. In totaal bleven er naar schatting nog grofweg veertig procent van de oorspronkelijke gebouwen overeind zonder zichtbare ernstige schade. Deze fysieke realiteit beïnvloedt waar mensen nog kunnen wonen en hoe telbaarheid in de praktijk werkt.
Bevolkingsbewegingen binnen Gaza
De massale interne verplaatsingen zorgen voor schommelingen in de aantallen per district. Scholen, ziekenhuizen, religieuze gebouwen en publieke voorzieningen zijn deels buiten gebruik geraakt, waardoor mensen noodgedwongen stapelen in minder getroffen zones. Dit alles maakt wijkstatistiek aanzienlijk volatieler dan voorheen. De totale bevolkingsomvang verandert daardoor minder dan de druk per wijk doet vermoeden, maar de meetbaarheid neemt wel af.
Hoe demografen nu tellen
De demografische balans
Demografen werken met een balansvergelijking: beginstand plus geboorten minus overlijdens plus migratiesaldo. Voor Gaza betekent dit dat men de stand van 2023 neemt, vervolgens geboorten schat met behulp van eerdere vruchtbaarheidscijfers en recente registraties, overlijdens telt of modelleert en daarna corrigeert voor vertrek naar het buitenland. Elke term kent onzekerheid, dus het eindresultaat is een interval. De middenwaarde rond 2,1 miljoen past het beste bij de verschillende internationale signalen.
Het belang van definities
De vraag wie als inwoner telt, is niet louter administratief. Tellen langdurig ontheemden binnen Gaza mee als inwoner van hun oorspronkelijke wijk of alleen van hun huidige verblijfplaats. Worden vermisten na een bepaalde duur bij overlijdens gezet of apart gehouden. Zijn tijdelijke uitreizen voor behandeling of studie een vertrek of niet. Zulke definities zorgen voor verschillen tussen lijsten die elk op hun manier verdedigbaar zijn.
Vergelijken om het te begrijpen
De verhouding tussen aantal mensen en oppervlakte maakt veel duidelijk. Een gedachtehulp is de vergelijking met Nederlandse cijfers. Nederland telt ruim zeventien miljoen inwoners op een veel groter oppervlak en toch ervaren we hier al drukte. Wie dit soort vergelijkingen prettig vindt, kan ook kijken naar de uitleg bij vraagstukken als hoeveel mensen er in Nederland wonen of het bredere wereldbeeld bij het aantal mensen op de wereld. Zulke referenties helpen de schaal van Gaza te plaatsen.
Verschillen tussen bronnen uitgelegd
Internationale organisaties, lokale statistiekbureaus en academische publicaties gebruiken soms verschillende methoden. Sommige studies combineren lijsten met overlijdens die in ziekenhuizen zijn geregistreerd, meldingen door families en publieke overlijdensberichten die onafhankelijk zijn geverifieerd. Anderen houden een meer conservatieve telling aan. Politieke context en beperkte toegang tot ter plaatse gelegen archieven spelen eveneens een rol. Wie de vraag hoeveel mensen er wonen goed wil beantwoorden, vermeldt de bandbreedte en geeft aan waarop de raming is gebaseerd.
Economische en sociale gevolgen van demografische druk
De combinatie van hoge dichtheid, een zeer jonge bevolkingspiramide en grootschalige schade aan economie en infrastructuur legt een zware druk op water, energie, zorg en onderwijs. De werkgelegenheid en het inkomen per huishouden staan onder spanning. Dit leidt tot keuzes die demografie weer beïnvloeden. Gezinnen stellen verhuizingen uit, jongeren heroverwegen opleiding of vertrek, en lokale autoriteiten concentreren middelen op noodhulp in plaats van op registratie en planning.
Wat betekent dit voor de komende tijd
Op korte termijn is de uitkomst van het conflict bepalend voor bevolkingsontwikkeling. Bij aanhoudende beperkingen blijven de geboorten waarschijnlijk lager dan voorheen en blijft vertrek hoger zodra er toegang is. Bij een stabiele humanitaire toegang kunnen geboortecijfers geleidelijk normaliseren. Jongeren zijn hierbij de sleutel, omdat zij demografisch de grootste groep vormen. Peilingen onder inwoners laten zien dat veel jongeren en ouders vertrek overwegen wanneer die kans zich aandient. Dat voornemen vertaalt zich alleen in daadwerkelijke migratie als grenzen openen en bestemmingslanden toelating bieden.
Mijn aanpak bij het schatten van inwoneraantallen
Als onderzoeker die vaker demografie in crisissituaties duidt, begin ik altijd bij de laatst stabiele stand. Daarna kijk ik naar de meest degelijke overlijdensregistraties en stut ik die met verifieerbare alternatieve lijsten. Ik koppel er een eenvoudige bevolkingsbalans aan en test meerdere scenario’s met een conservatieve, midden en ruime aanname voor migratie en niet geregistreerde gebeurtenissen. Zo ontstaat een interval dat beter bestand is tegen meetfouten dan een enkel getal.
Veelgestelde feiten op een rij
Hoe groot is de leeftijdsgroep onder achttien jaar
Bijna de helft van de inwoners is jonger dan achttien. De jonge opbouw zorgt voor een hoge vraag naar onderwijs, basiszorg en voedsel. Scholen en klinieken waren voor de oorlog al druk bezet en zijn tijdens het conflict extra zwaar belast. Voor planning van wederopbouw is deze leeftijdsstructuur cruciaal, omdat zij bepaalt waar de grootste investeringsdruk zal liggen.
Hoeveel inwoners wonen in stedelijke gebieden
Het grootste deel van de bevolking woont in stedelijke zones, met de hoogste concentraties in Gaza Stad, Khan Younis en Rafah. Voor de oorlog waren ook de historische vluchtelingenwijken uitgegroeid tot dichtbebouwde stadsdelen. Door verplaatsingen verblijven nu tijdelijk veel mensen buiten hun oorspronkelijke wijk, maar de stedelijke kern blijft demografisch dominant.
Wat zegt bevolkingsdichtheid over leefbaarheid
Een hoge dichtheid is op zichzelf niet slecht. Veel wereldsteden zijn dichtbevolkt en toch leefbaar. Het verschil in Gaza is de combinatie van dichtheid met langdurige blokkades, schade aan netwerken voor water en energie en beperkte bewegingsruimte. Daardoor leidt dezelfde dichtheid tot grotere druk en kwetsbaarheid dan in steden met vrije toegang tot voorzieningen en markten.
Praktische conclusie
De kern is eenvoudig te onthouden. Gaza telde in 2023 ruim 2,2 miljoen inwoners en is door het conflict naar ongeveer 2,1 miljoen gezakt. Wie het precies wil hebben, moet met een bandbreedte werken en de gekozen bron vermelden. De bevolkingsdichtheid is extreem hoog, bijna de helft van de bevolking is minderjarig en een groot deel heeft een vluchtelingenachtergrond. Dit alles bepaalt hoe zwaar voorzieningen worden belast en hoe complex herstel zal zijn.
Verder lezen en vergelijken
Wie aantallen graag in context plaatst, kan naast de hierboven genoemde bronnen ook vergelijkende cijfers bekijken over de bevolking in Nederland of wereldwijd. Dat maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de combinatie van omvang, dichtheid en beperkte bewegingsruimte in Gaza is. Handige startpunten zijn de uitleg bij het inwoneraantal van Nederland en de overzichtspagina over de wereldbevolking. Zo krijg je snel gevoel voor schaal en verhoudingen.
Samengevat. Gaza had in 2023 ruim 2,2 miljoen inwoners. Door het recente geweld, vertrek en aanhoudende ontwrichting ligt de stand in 2025 waarschijnlijk rond 2,1 miljoen. Elke bron werkt met eigen aannames en definities, waardoor kleine verschillen normaal zijn. Belangrijker is het beeld achter de cijfers. Een jonge, zeer dichtbevolkte samenleving met grote schade aan woningen en voorzieningen. Wie naar de toekomst kijkt, ziet dat herstel van basisinfrastructuur en het beschermen van jongeren de demografische sleutel vormen.
Hoeveel mensen wonen er in Gaza in 2025
De beste samenvatting is een bandbreedte. Reken op ongeveer 2,1 miljoen inwoners, met een marge richting de stand van 2023 die ruim 2,2 miljoen bedroeg. Door hoge sterfte, vertrek en onzekere registraties is een enkel exact cijfer niet realistisch. De middenwaarde van 2,1 miljoen sluit het beste aan bij meerdere gezaghebbende bronnen en methoden.
Hoe groot is de bevolkingsdichtheid in Gaza
Gemiddeld wonen er meer dan 6 duizend mensen per vierkante kilometer. In stedelijke wijken ligt dat veel hoger, zeker in en rond Gaza Stad. Door schade en verplaatsingen kan de feitelijke druk in bepaalde zones tijdelijk nog verder oplopen, terwijl andere zones tijdelijk juist minder bewoners tellen. De totale oppervlakte blijft ongeveer 365 vierkante kilometer.
Welk deel van de bevolking is geregistreerd als vluchteling
Een aanzienlijk deel van de inwoners is als vluchteling geregistreerd bij UNRWA. Veel van de oorspronkelijke kampen zijn inmiddels uitgegroeid tot dichtbevolkte stadsdelen. Deze achtergrond is belangrijk voor hulpverlening en planning, omdat distributie van basisvoorzieningen en onderwijs deels via dit netwerk loopt en families vaak op die ondersteuning zijn aangewezen.
Waarom verschillen inwonersaantallen tussen bronnen
Er zijn meerdere redenen. Toegang tot getroffen gebieden verschilt per organisatie, definities van inwoner of vermist worden anders toegepast en registraties kunnen door schade vertragen. Sommige studies combineren ziekenhuislijsten met familieverklaringen en geverifieerde overlijdensberichten, andere houden alleen officieel bevestigde registraties aan. Daarom is het verstandig met een bandbreedte te werken.
Kun je Gaza uit en wat betekent dat voor de cijfers
De grenzen zijn streng gereguleerd. Uitreis is beperkt en vaak alleen in specifieke gevallen mogelijk. Wanneer grensovergangen gedeeltelijk openen, vertrekken sommige inwoners tijdelijk of permanent. Dat verlaagt de bevolking aan de ondergrens, maar het gaat om aantallen die klein zijn vergeleken met de totale bevolking. De grootste demografische impact komt van interne verplaatsingen en sterfte.